اجرای زهکشی

اجرای زهکشی ، زهکشی اراضی در لغت به معنای خارج کردن آب اضافی از زمین می باشد

که یکی از کارهایی است که از 2000 سال قبل مرسوم بوده.

البته خارج شدن آب از زمین بصورت طبیعی نیز صورت می گیرد

لذا زهکشی فقط این فرایند طبیعی را سرعت می بخشد

هر چند برخی از زارعین احتمالا از زمانهای بسیار قدیم به فواید زهکشی آگاه بودند

و کاوش های باستانشناسی نیز آثاری از این عملیات را نشان می دهد

اما این کار به عنوان یک فن در کشاورزی مطرح نبوده است

و در واقع زهکشی تا نیمه قرن 18 میلادی بسیار محدود و ناشناخته بود

و تنها از آن زمان به بعد بود که همگام با توسعه کشاورزی توجه به عملیات زهکشی نیز جلب گردید….

امروزه با ساخت و اجرای بام های سبز بر روی ساختمان خانه ها و آپارتمان ها برای محوطه سازی روف گاردن باید مراحل زهکشی انجام شود .

هدف اصلی در اجرای زهکشی :

  • احیاء آن دسته از اراضی ها که تا به حال غیر قابل استفاده بوده اند و مهیا کردن آنها برای زراعت این نوع زهکشی اراضی به منظور توسعه افقی گویند.
  • بهبود وضعیت زهکشی در اراضی کشاورزی موجود که در واقع زهکشی به منظور توسعه عمودی می باشد.

نیاز به زهکشی یک مساله پویا و دینامیک است زیرا با گسترش خواه نا خواه برخی اراضی نیاز به زهکشی پیدا خواهند کرد آمار موجود نشان می دهد که در مقیاس جهانی حدود 3/2 دیم و دارای زهکشی طبیعی بوده و احتیاج به پیاده کردن طرح های زهکشی در آنها نیست ولی 3/1 اراضی مفرط نیاز به زهکشی دارند به عبارت دیگر 400 میلیون هکتار از اراضی دیم جهان نیاز به زهکشی دارند در حالیکه هم اینک فقط 150-100 میلیون هکتار آنها زهکشی می شوند.

در زمین های آبی که نیاز به زهکشی دارند در مقایسه با اراضی دیم بمراتب بیشتر است

زیرا فقط 50-25 میلیون هکتار یعنی 10تا 20 درصد کل اراضی آبی زهکشی می شوند که این مقدار بسیار کمتر از حد نیاز است. امروزه زهکشی نقش بسیار گسترده تری پیدا کرده است

به طوری که هدف آن فقط خارج ساختن آب اضافی از زمین نیست بلکه مسایلی مانند احیاء یا شیرین کردن اراضی ، مدیریت آب ،مسایل مربوط به محیط زیست و یا کیفیت آب نیز از جمله وظایفی است

که در اجرای طرحهای زهکشی مد نظر قرار می گیرند .

علاوه براین امروزه زهکشی فقط برای این انجام نمی شود

که محصول افزایش یابد بلکه پایین آوردن هزینه تولید، فراهم آوردن شرایطی برای تولید محصولات متنوع ، بهبود وضعیت اقتصادی ،اجتماعی و بهداشتی زارعین و یا امثال آن نیز می تواند از اهداف زهکشی باشد که به ترتیب زیر است:

نوع اراضینیاز به زهکشی دارندنیاز به زهکشی ندارندجمع
از قبل زهکشی می شدندهنوز زهکشی نمی شوند
آبی50-25150-100100-5270
دیم150-100300-250800250-1200

اهداف اجرای زهکشی :

بطور کلی اهداف زهکشی را می توان به شرح زیر خلاصه کرد:

  1. کنترل و جلوگیری از ماندابی شدن،
  2. کنترل و جلوگیری از شور شدن،
  3. کنترل فرسایش،
  4. کنترل سیل،
  5. حفاظت محیط زیست،
  6. سلامت و بهداشت عمومی،
  7. حفاظت از انبیه ها و تاسیسات عمومی،
  8. توسعه روستایی و امنیت غذایی.