اجرای چمن طبیعی و مصنوعی در یک سطح پوشیده از خاک که گیاهانی مانند علف و شبدر و… کاشت می شود صورت می پذیرد. می توان با کوتاه نگه داشتن آنها با چمنزن،از آن مراقبت کرد. زمین با پوشش چمن طبیعی با هدف تفریحی و ورزشی و زیبایی احداث می شود. زمین های چمن طبیعی عمر مفیدی برابر 600 ساعت دارند، در صورتی که چمن های مصنوعی هیچ محدودیتی ندارند.
چمن طبیعی چیست؟
چمن طبیعی پوششی گیاهی است که از رشد گونههای مختلف علف و گیاهان کوتاه به وجود میآید و سطح زمین را به صورت یکنواخت سبز و نرم میکند. این نوع چمن علاوه بر زیبایی ظاهری، نقش مهمی در کاهش دما، جذب گرد و غبار، جلوگیری از فرسایش خاک و افزایش کیفیت محیط زیست دارد. چمن طبیعی میتواند در باغها، پارکها، زمینهای ورزشی، روفگاردنها و تراسها مورد استفاده قرار گیرد و بسته به نوع و شرایط آب و هوایی، نیاز به آبیاری، نگهداری و کوددهی متفاوتی دارد. مزیت اصلی چمن طبیعی نسبت به دیگر پوششها، ظاهر طبیعی و قابلیت رشد و ترمیم خودکار آن است که تجربهای نزدیک به طبیعت واقعی را برای کاربران فراهم میکند.
چمن مصنوعی چیست؟
چمن مصنوعی کاملا شبیه چمن های طبیعی هستند .این چمن ها متراکم تر و مقاوم تر ونیازمندنگهداری کمتری هستند ومشکل رشد را در زمین های غیرحاصل خیز را حل کرده اند.چمن مصنوعی در مناطقی به کار می روند که امکان کشت چمن طبیعی در آن محدوده فراهم نیست .این نوع کفپوش ها عمدتا در استادیوم های ورزشی به کار می روند.
انواع چمن طبیعی و مصنوعی
چمنها به دو دسته اصلی طبیعی و مصنوعی تقسیم میشوند و هر کدام دارای ویژگیهای خاص خود هستند که بر اساس شرایط محیطی، میزان رفت و آمد و نوع استفاده از زمین انتخاب میشوند. شناخت انواع چمن و ویژگیهای آنها میتواند به انتخاب مناسبتر برای باغ، محوطهسازی، روفگاردن یا زمین ورزشی کمک کند.
1. چمن طبیعی گرمسیری (چمن فصل گرم)
چمنهای طبیعی گرمسیری مناسب مناطق گرم و کمآب هستند و ویژگیهای برجستهای دارند:
- برگهای ظریف و ساقههای رونده
- مقاومت بالا در برابر گرما و خشکی
- رشد سریع و ظاهر زیبا
- نمونه معروف: Cynodon هیبریدی عقیمشده که تولید بذر ندارد و به راحتی سرزنی میشود
این نوع چمن برای روفگاردنها، زمینهای ورزشی و محوطههای عمومی مناسب است و نیاز به آبیاری کمتر نسبت به چمنهای سردسیری دارد.
2. چمن طبیعی سردسیری (چمن فصل سرد)
چمنهای سردسیری برای مناطق سرد و مرطوب طراحی شدهاند و ویژگیهای آنها عبارتند از:
- ریشههای بلندتر و برگهای درشت
- حساسیت نسبت به خشکی و نیاز به آبیاری منظم
- رشد سریع: جوانهزنی در ۷ روز و ریشهزنی ۴۰ سانتیمتر در ۱۴ روز
- بذر گرانتر و مناسب مناطق سردسیر
چمنهای سردسیری معمولاً برای زمینهای ورزشی، باغهای شمال کشور و مناطق معتدل تا سرد مناسب هستند.
3. چمن مصنوعی
چمنهای مصنوعی به طور کامل شبیه چمن طبیعی هستند اما مزایای خاص خود را دارند:
گزینه ایدهآل برای زمینهای ورزشی، تراسها، پارکها و محوطههای غیرحاصلخیز
نیاز به نگهداری بسیار کم
مقاومت بالا در برابر شرایط آب و هوایی مختلف
استفاده فوری بعد از نصب
اجرای چمن طبیعی و مصنوعی سردسیری:
ااجرای چمن طبیعی و مصنوعی سردسیری مقاومت کمی نسبت به خشکی خاک و بارش کم دارند و ریشه هایشان بلندتراز دیگر انواع چمن هاست. بذر چمن سردسیری نسبت به باقی بذرها گران قیمت تر است . از روزنه های کمتری برخوردارند و برگ های درشتی دارند. بسیار سریع رشد می کنند ، به گونه ای که در عرض 7روز جوانه زده و در مدت 14 روز ریشه ای 40سانتی متری پیدا می کند.
اجرای چمن طبیعی و مصنوعی گرمسیری:
اجرای چمن طبیعی و مصنوعی گرمسیری به علت ویژگی های منحصر به فردی که دارند با شرایط کم آبی در محیط سازگار هستند. به علت مقاومتشان به کم آبی از برگ های ظریفی برخوردارند. ساقه های رونده درصد بالایی از اندام گیاه را دربرمی گیرند. درصد کمتری ریشه در زمین دارند. یکی از گونه های چمن گرمسیری که بسیار مناسب شرایط کم آبی در ایران است Cynodon می باشد که دیگر به عنوان علف هرز نیست زیرا عقیم شده وبه فرم هیبرید در آمده است .نکته دیگر اینکه به علت عقیم شدن، تولید بذر ندارد و اندام ریزوم می باشد ، بذر آن کنترل شده است و به راحتی سرزنی می شود.
زمین چمن طبیعی فوتبال و سازگاری چمنها
انتخاب نوع چمن مناسب برای زمین فوتبال اهمیت زیادی دارد، زیرا کیفیت زمین بر عملکرد بازیکنان، ایمنی و دوام زمین تأثیر مستقیم میگذارد.
اجرای چمن طبیعی در زمین فوتبال همراه با نوردهی مصنوعی باعث شده بسیاری از محدودیتهای طبیعی از بین برود و رشد چمن حتی در فصول سرد یا کمنور نیز امکانپذیر شود. با این حال، دمای هوا و شرایط محیطی همچنان نقش مهمی در کیفیت و دوام چمن ایفا میکنند.
بنابراین، اصلیترین معیار در انتخاب چمن طبیعی فوتبال، سازگاری آن با شرایط آب و هوایی منطقه و ویژگیهای زمین است. گونههای مناسب چمن فوتبال معمولاً دارای ویژگیهای زیر هستند:
- مقاومت بالا در برابر پاخوری و تردد مکرر بازیکنان
- رشد سریع و امکان ترمیم خودکار بخشهای آسیبدیده
- تراکم و یکنواختی مناسب برای کاهش لغزش و آسیب بازیکنان
- سازگاری با نور طبیعی و نور مصنوعی
با انتخاب چمن متناسب با منطقه و استفاده از نوردهی مصنوعی، میتوان عملکرد، دوام و زیبایی زمین فوتبال را بهینه کرد و هزینههای نگهداری را کاهش داد.
اجرای چمن طبیعی و مصنوعی خواب بلند
چمن طبیعی فسیکوبلند را می توان از ارزشمندترین نوع چمن طبیعی دانست .این چمن مقاومت بالایی در برابر سرما و گرما و سایه و خشکسالی دارد.ریشه این چم در ورزشگاه ها بین 60تا90 سانتی متر عمق دارند.این چمن طبیعی بین 7تا 12 روز زمان احتیاج دارد تا جوانه بزند، علاوه بر ضخامت فوق العاده عمر بسیار طولانی هم دارند و تراکم بالای دارند.رشد گیاه فسیکوبلند با نور مصنوعی بسیار مرسوم است و مقاومت زیادی در آن محیط دارد.
مزایای چمن مصنوعی
1-از هزینه های مربوط به آماده سازی کاشت زمین،نگهداری، ترمیم ،چمنزنی، دفع آفات، آبیاری،خرید بذر،تجدید کاشت و… کاسته می شود
2-سرعت بالای بهره برداری از چمن مصنوعی از دیگر مزایای آن است،چمن طبیعی زمان زیادی را برای بهره برداری و رویش سپری می کند در حالی که چمن مصنوعی از همان لحظه که نصب می شود قابل بهره برداری می باشد.
3- اساسی ترین مزیت استفاده از چمن مصنوعی نصبت به چمن طبیعی استفاده دائمی در اکثر مناطق آب وهوایی و همچنین ورزشگاه ها می باشد.لازم به ذکر است که چمن های طبیعی تا چندساعت پس از آبیاری و درمواقع بارندگی شدید قابل استفاده نمی باشنداما چمن مصنوعی اینگونه محدودیت را ندارد.
4-یکنواختی سطح زمین در تمام ابعاد و سطوح ازلحاظ فیزیکی و ظاهری از جنبه های مثبت چمن مصنوعی می باشد وبرای زمین های ورزشی باعث کمتر شدن خطاهای ناشی از ناهمواری زمین می شود.
5-یکی دیگر از ویژگی های بسیار مهم در انتخاب چمن مصنوعی به جای چمن طبیعی مشکل آبیاری آن می باشد . کشورهایی همچون ایران که از لحاظ جغرافیایی در منطقه خشک قرار دارد استفاده از چمن مصنوعی بسیار بصرفه تر و بهتر می باشد.
6-از دیگر ویژگی های آن می توان برای پوشش های مناظر مصنوعی وزیباتر شدن طراحی های داخلی و خارجی و محوطه سازی و روف گاردن وپارک ها و مهد کودک ها و زمین های بازی و تراس گاردن …..نیز نام برد.
استفاده از چمن طبیعی به عنوان لایه جداکننده و زهکش
یکی از ویژگیهای مهم چمنهای طبیعی ورزشی، قدرت ترمیم بالا و مقاومت در برابر پاخوری است. این ویژگی باعث میشود که چمن در زمینهای ورزشی و محوطههای پررفت و آمد، دوام بیشتری داشته باشد.
چمنهای طبیعی مناسب این کاربرد شامل گونههای زیر هستند:
- Zoysia sp
- Cynodon dactylon
- Poa pratensis
- Lolium perenne
در اثر بازی یا تردد شدید، ممکن است بخشهایی از زمین آسیب ببیند. این بخشها میتوانند با استفاده از Plugها یا Sodها ترمیم شوند. به این صورت، حتی در زمینهای پرکاربرد، چمن میتواند به سرعت بازسازی شود و کیفیت خود را حفظ کند.
علاوه بر این، چمن طبیعی میتواند به عنوان لایه جداکننده و زهکش زمین عمل کند و باعث بهبود تخلیه آب و جلوگیری از فرسایش خاک شود. این ویژگی، چمن طبیعی را برای زمینهای فوتبال، ورزشگاهها و فضاهای عمومی پررفت و آمد به گزینهای ایدهآل تبدیل میکند.
هزینه یابی برای انواع چمن
| نوع چمن | دستهبندی | هزینه خرید و نصب تقریبی | نیاز به نگهداری | مزایا | معایب |
|---|---|---|---|---|---|
| چمن طبیعی گرمسیری (Cynodon) | طبیعی | ۹–۱۲ میلیون تومان | متوسط | مقاوم به کمآبی و گرما، رشد سریع، مناسب روفگاردن و زمینهای ورزشی | حساس به سرما و نور کم |
| چمن طبیعی سردسیری | طبیعی | ۸–۱۱ میلیون تومان | زیاد | رشد سریع، برگهای درشت، مناسب مناطق سردسیر و شمال کشور | نیاز به آبیاری منظم، حساس به خشکی |
| چمن طبیعی فوتبال (Zoysia sp, Cynodon dactylon, Poa pratensis, Lolium perenne) | طبیعی | ۱۰–۱۳ میلیون تومان | متوسط تا زیاد | قدرت ترمیم بالا، مقاوم به پاخوری، مناسب زمینهای ورزشی | نیاز به مراقبت و کوددهی منظم |
| چمن طبیعی با خواب بلند (Phasico blend) | طبیعی | ۱۲–۱۵ میلیون تومان | زیاد | مقاومت بالا به سرما، گرما و سایه، تراکم بالا، عمر طولانی | نیاز به نور کافی و نگهداری مداوم |
| چمن مصنوعی | مصنوعی | ۱۵–۲۰ میلیون تومان | کم | نیاز به نگهداری کم، قابل استفاده فوری، مقاوم در تمام شرایط آب و هوایی | هزینه نصب اولیه بالا، ظاهر مصنوعی نسبت به چمن طبیعی |
نتیجهگیری
انتخاب نوع چمن مناسب نقش بسیار مهمی در زیبایی، دوام و کارایی فضای سبز دارد. چمنهای طبیعی با ظاهر زیبا و پاخوری مناسب برای زمینهای ورزشی، باغها و محوطههای عمومی گزینهای ایدهآل هستند، اما نیاز به مراقبت و آبیاری منظم دارند. از طرف دیگر، چمنهای مصنوعی با مقاومت بالا و نگهداری کم، برای محیطهای خشک، تراسها، روفگاردنها و زمینهایی که امکان کاشت چمن طبیعی وجود ندارد، مناسباند. با توجه به شرایط آب و هوایی، میزان رفت و آمد و منابع قابل دسترس برای نگهداری، میتوان بهترین گزینه را برای هر محیط انتخاب کرد.
سؤالات متداول درباره چمن طبیعی و مصنوعی
1. بهترین نوع چمن برای مناطق گرم و خشک چیست؟
چمنهای طبیعی گرمسیری مانند Cynodon و چمنهای مصنوعی مقاومت بالایی در برابر گرما و کمآبی دارند و برای مناطق گرم مناسباند.
2. چه نوع چمنی نیاز به کمترین نگهداری دارد؟
چمنهای مصنوعی و چمنهای گرمسیری طبیعی به نگهداری کمتری نسبت به چمنهای سردسیری نیاز دارند.
3. چمن طبیعی فوتبال چه ویژگیهایی دارد؟
این چمنها مقاومت بالایی در برابر پاخوری و آسیب دارند و میتوانند به وسیله Plug یا Sod بخشهای آسیب دیده را ترمیم کنند.
4. آیا چمن مصنوعی میتواند در تمام شرایط آب و هوایی استفاده شود؟
بله، چمن مصنوعی در مناطق خشک، سرد، مرطوب و زمینهای غیرحاصلخیز قابل استفاده است و محدودیتهای چمن طبیعی را ندارد.
5. هزینه نصب چمن طبیعی و مصنوعی چقدر است؟
هزینهها بسته به نوع چمن و متراژ زمین متغیر است، اما به طور تقریبی برای هر ۱۰۰ مترمربع:
- چمن طبیعی: ۸ تا ۱۵ میلیون تومان
- چمن مصنوعی: ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان
6. عمر مفید چمن طبیعی و مصنوعی چقدر است؟
چمن طبیعی در صورت نگهداری مناسب، میتواند صدها ساعت استفاده دوام بیاورد، اما چمن مصنوعی محدودیت زمانی ندارد و قابل استفاده دائمی است.
